Onikomikoza është një infeksion kronik i thonjve i shkaktuar kryesisht nga dermatofitet, por gjithashtu mund të përfshijë maja (Candida) dhe myqe jo-dermatofite. Ajo përbën një nga patologjitë më të shpeshta të aparatit të thonjve dhe ka tendencë të jetë progresive nëse nuk trajtohet.
Si infektohet
Infeksioni fillon zakonisht në skajin distal ose lateral të thonjve dhe përhapet drejt matricës së thoit. Keratina e thonjve shërben si substrat për rritjen e patogjenëve, të cilët prodhojnë enzima keratinolitike që degradojnë strukturën e thonjve.
Faktorët që favorizojnë infeksionin:
- Mjedise të lagështa dhe të mbyllura (këpucë okluzive)
- Mikrotrauma të përsëritura të thonjve
- Qarkullim periferik i dobët
- Diabeti mellitus
- Imunodepresioni
Format klinike
- Distal-lateral subungual onychomycosis (DLSO): forma më e shpeshtë, fillon nga skaji i thonjve
- White superficial onychomycosis (WSO): lezione sipërfaqësore të bardha
- Proximal subungual onychomycosis (PSO): më e rrallë, shpesh e lidhur me imunosupresion
- Total dystrophic onychomycosis: faza përfundimtare me shkatërrim të plotë të thonjve
Diagnoza diferenciale
Shumë gjendje mund të ngjajnë me onikomikozën:
- Psoriasis i thonjve
- Trauma kronike
- Lichen planus
- Onikoliza mekanike
Diagnoza e saktë kërkon:
- Mikroskopi direkte (KOH test)
- Kulturë fungale
- Dermatoskopi e thonjve
- Në raste të zgjedhura: PCR
Trajtimi: qasje sistemike dhe lokale
Trajtimi i onikomikozës është i gjatë, pasi thonjtë rriten ngadalë dhe penetrohen vështirë nga medikamentet.
1. Terapia sistemike
- Terbinafine: më efektivi për dermatofitet
- Itraconazole: alternativë për spektrin më të gjerë fungal
2. Terapia topike
- Amorolfine lacquer
- Ciclopirox nail lacquer
- Efinaconazole
3. Procedura ndihmëse
- Debridement mekanik i thonjve
- Laser therapy si adjuvant
- Higjienë e rregullt e këmbëve
Onikomikoza është një infeksion kronik që kërkon diagnozë laboratorike dhe trajtim të strukturuar. Suksesi varet nga kombinimi i terapisë antifungale dhe eliminimi i faktorëve predispozues.